Opstandige boeren. Politiek, verzet en organisatie vanuit het platteland in de moderne tijd
Leidschrift 40.3 (2025)
Foto's cover: (links) boeren protest Brussel februari 2024, foto door Michael Woods; (rechts) groep sikh boeren uit de Punjab, auteur onbekend.
Redactioneel
Beste lezer,
Met alweer de laatste editie van dit jaar willen wij aandacht schenken aan een
fenomeen dat de afgelopen jaren duidelijk op de voorgrond is getreden: de
opstandige boer. Door snelwegen te versperren met hooibalen, Den Haag binnen te rijden met tractoren en borden met teksten te maken als ‘zonder boer geen voer’ gaven Nederlandse boeren duidelijk aan het niet eens te zijn met de politieke koers van het land. Deze zou een bedreiging vormen voor het boerenbestaan en daarmee de voedselzekerheid van Nederland. Boeren vormen immers al duizenden jaren het fundament van vele samenlevingen in de wereldgeschiedenis. Boerenopstanden kwamen dan ook voor in alle windstreken en in vele tijden. De artikelen in deze editie van Leidschrift proberen te onderzoeken wat boeren uit de recente wereldgeschiedenis tot verzet heeft gedreven, welke technieken zij hiervoor gebruikten en hoe succesvol zij waren in het behalen van hun doelen.
Om een zo goed mogelijk beeld hiervan te schetsen, hebben wij het academische veld omgespit in onze zoektocht naar experts die ons iets kunnen
vertellen over boerenopstanden uit de verschillende werelddelen – en niet zonder succes. In deze editie vindt u artikelen over de negentiende- en twintigste-eeuwse geschiedenis van boerenopstanden en verzet, alsook een artikel dat een vermeende, veertiende-eeuwse boerenopstand ontmaskert als juist heel iets anders. Deze editie wordt ingeleid met een artikel over boerenprotesten geschreven door Michael Woods, professor menselijke geografie aan de universiteit van Aberystwyth. Dit wordt gevolgd door een vergelijking tussen de Mississippi Delta en Groningse polders door Maarten Zwiers, waarmee hij twintigste-eeuws links-radicalisme op het platteland probeert te begrijpen. In het daaropvolgende artikel analyseert James Robert Applewhite de Zuid-Afrikaanse Boeren en de misvattingen die zijn ontstaan
over de rol van religieuze ideologie in hun strijd tegen het Britse Rijk. De kiem van de recente boerenprotesten in Nederland komt naar voren in het werk van Anton Schuurman dat de relatie tussen het Nederlandse overheidsbeleid en de agrarische sector in de twintigste-eeuwse geschiedenis onderzoekt. Hierna kijken we weer naar boerenverzet buiten onze landsgrenzen met een artikel van Carolien Stolte. Daarin bespreekt zij Indiase boerenprotesten uit de vroege twintigste eeuw en hun relatie tot grotere, internationale vredesbewegingen. In een artikel van Mihkel Mäesalu lezen we juist iets anders. Hij ontleedt hoe de Opstand van de Sint-Jorisnacht in laatmiddeleeuws Estland ten onrechte als een boerenopstand is aangeduid en
beargumenteert wie hier dan juist wel achter zat… Als toegift bevat deze editie ook nog een recensie van Arianne Baggermans boek De storm die wij vooruitgang noemen (2025), dat aan de redactie werd opgestuurd.
Wij wensen u veel leesplezier!
​​​​​​​​

PUBLICEREN? DAT KAN IN LEIDSCHRIFT!
Ben jij student geschiedenis en wil jij met jouw werkstukken meer halen dan alleen goede cijfers? Dan kan jij misschien wel publiceren in Leidschrift! Binnen het thema van ieder nummer bieden wij ruimte voor één studentenartikel. Ontdek hier welke thema's er komend jaar aankomen.
d
​​
Michael Woods
Maarten Zwiers
James Robert Applewhite
Anton Schuurman
Carolien Stolte
Mihkel Mäesalu
Wouter van der Hoff & Martijn van 't Zelfde

