Up

22.3 Helden des Vaderlands

Heldenverering in Nederland door de eeuwen heen
Jaargang 22, nummer 3. December 2007

 

De held. Uitzonderlijk, bewonderenswaardig, reëel? De verhalen van ‘grote mannen’ (en, in veel mindere mate, vrouwen) zijn lange tijd de belangrijkste focuspunten van de geschiedschrijving geweest. In de tweede helft van de twintigste eeuw raakte dit echter ‘uit de mode’: Longue Durée, sociale en economische geschiedenis voerden de boventoon. In de laatste jaren is deze situatie wederom geheel veranderd. Er worden in binnen- en buitenland weer steeds meer biografieën geschreven en over het algemeen wint de geschiedenis van het bijzondere individu weer aan populariteit.

Met het nummer dat nu voor u ligt wil ook Leidschrift dit fenomeen de nodige aandacht schenken. Daarbij viel het de redactie op hoe makkelijk het is om, ongemerkt, op de actualiteit in te spelen. Nauwelijks was het thema ‘Helden’ aangenomen als onderwerp van dit nummer, of het werd duidelijk dat Leidschrift niet de enige was die aandacht wilde besteden aan de held. Verschillende musea, waaronder het Rijksmuseum in Amsterdam en het Letterkundig Museum te Den Haag, gaven dit jaar ook hun visie op de held. Andere media lieten zich eveneens onbetuigd. Nederland werd in de laatste jaren natuurlijk ook bekend met de verkiezing van de Grootste Nederlander, en de voor het onderwijs zeer belangrijke ‘Canon van Nederland’, waarin gebeurtenissen en ontwikkelingen vaak aan specifieke personen worden gekoppeld. Verderop in dit nummer vindt u interviews met Frits van Oostrom en Els Kloek, beide lid van de canoncommissie, waarin zij hun eigen visie geven op de held.

De redactie heeft er in dit nummer voor gekozen om het thema dicht bij huis te houden: de artikelen hebben allemaal, in meer of mindere mate, betrekking op ‘Nederlandse’ helden. Rode draad daarbij is de rol die de verschillende helden, variërend van een traditionele held als Jan van Speyk tot een antiheld als Johannes Torrentius, speelden binnen verschillende groepen binnen de samenleving. Het is daarbij voornamelijk de rol van het beeld van de held dat belangrijk is; de werkelijke persoon blijft regelmatig op de achtergrond. Men kan zich immers afvragen, of er zoiets bestaat als een ‘echte’ held. Is de held iemand die bij uitstek bestaat in the eye of the beholder? De meningen daarover verschillen nogal. Leidschrift hoopt in dit nummer bij te dragen aan dit debat.


ARTIKELEN

  • Henk te Velden, 'Helden in Nederland'
  • Benjamin Roberts, 'The anti-hero of the youth: Johannes Torrentius'
  • Eveline Bouwers, 'Teutsch of Deutsch? Nederlanders en het Walhalla Pantheon (1807-1842) van Ludwig van Beieren'
  • Jacques de Jong, 'Het nationaal bereik van Jan van Speijk. Een radicale daad als bron van nationaal besef, 1831-1832'
  • Bart van der Steen, ''Kiest Sneevliet uit de cel!' Henk Sneevliet, de RSP en de verkiezingen van 1933'
  • Marion boers-Goosens, 'Rembrandt gelauwerd'
  • Lizzy Diercks en Hannah Vernooij, 'De held in de Nederlandse geschiedenis. Interview met Frits van Oostrom'
  • Astrid van den Broek en Lizzy Diercks, 'Waar zijn de heldinnen? Interview met Els Kloek'

RECENSIES

  • Koen van Wijk, 'Abraham Kuyper, politiek dienaar  van God': recensie Abraham Kuyper. Een biografie door Jeroen Koch
  • Margreet van Es, 'Hollandse heldin': recensie Een onwrikbaar geloof in rechtvaardigheid. Aletta Jacobs 1854-1929  door Mineke Bosch
  • Tom Weterings, 'Helden zijn ook maar mensen': recensie Helden. Verlossers, verraders, supermensen: een geschiedenis van heldenverering door Lucy Hughes-Hallett
Inleiding: Helden in Nederland
File Size:
105.19 kB
Date:
22 september 2013
Auteur: Henk te Velde
The anti-hero of the youth: Johannes Torrentius
File Size:
191.50 kB
Date:
22 september 2013
Auteur: Benjamin Roberts
Teutsch of Deutsch? Nederlanders en het Walhalla Pantheon (1807-1842) van Ludwig van Beieren
File Size:
1.89 MB
Date:
22 september 2013
Auteur: Eveline Bouwers
Het nationaal bereik van Jan van Speijk. Een radicale daad als bron van nationaal besef, 1831-1832
File Size:
1.15 MB
Date:
22 september 2013
Auteur: Jacques de Jong
‘Kiest Sneevliet uit de cel!’ Henk Sneevliet, de RSP en de verkiezingen van 1933
File Size:
203.45 kB
Date:
22 september 2013
Auteur: Bart van der Steen
Rembrandt gelauwerd
File Size:
156.65 kB
Date:
22 september 2013
Auteur: Marion Boers-Goosens
De held in de Nederlandse geschiedenis
File Size:
156.55 kB
Date:
22 september 2013

Interview met Frits van Oostrom.
Door Lizzy Diercks en Hannah Vernooij

Waar zijn de heldinnen?
File Size:
161.89 kB
Date:
22 september 2013
Interview met Els Kloek
Door Astrid van den Broek en Lizzy Diercks
Abraham Kuyper, politiek dienaar van God
File Size:
111.89 kB
Date:
22 september 2013

Recensie: Jeroen Koch, Abraham Kuyper. Een biografie (Amsterdam, 2006)
Door Koen van Wijk

Hollandse heldin
File Size:
111.12 kB
Date:
22 september 2013

Recensie: Mineke Bosch, Een onwrikbaar geloof in rechtvaardigheid. Aletta Jacobs 1854-1929 (Amsterdam, 2005)
Door Margreet van Es

Helden zijn ook maar mensen
File Size:
112.88 kB
Date:
22 september 2013
"

Recensie: Lucy Huges-Hallett, Helden. Verlossers, verraders, supermensen: een geschiedenis van heldenverering (Amsterdam en Antwerpen, 2006)
Door Tom Weterings

"
 
 
Powered by Phoca Download